Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας

λακωνια

Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας («Λακωνία»), η οποία έχει ως έδρα της τη Σπάρτη, βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος (Μυρτώο Πέλαγος), τον Μεσσηνιακό κόλπο και το Λακωνικό κόλπο. Πρόκειται για τον νοτιότερο νομό της Πελοποννήσου, αλλά και της ηπειρωτικής Ελλάδας και συνορεύει στα δυτικά με τη Μεσσηνία, και στα βόρεια με την Αρκαδία.

Οι 5 δήμοι που απαρτίζουν την Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας είναι οι εξής:

  • Δήμος Ανατολικής Μάνης
  • Δήμος Ελαφονήσου
  • Δήμος Ευρώτα
  • Δήμος Μονεμβασίας
  • Δήμος Σπάρτης

Η Λακωνία είναι μια περιοχή ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς, πλούσιας ιστορίας και αρχιτεκτονικής μοναδικότητας. Είναι όμως παράλληλα η πιο αραιοκατοικημένη Περιφερειακή Ενότητα της Πελοποννήσου, η πιο φτωχή, ενώ η προσβασιμότητα εντός των συνόρων της είναι δύσκολη λόγω του κακοτράχαλου εδάφους της.

Στην τουριστική της άνθιση δεν αποκλείεται να συντελέσει η αναβάθμιση του Αεροδρομίου της Καλαμάτας, η οποία μπορεί να προσελκύσει ξένους επισκέπτες που μέχρι πρότινος έβρισκαν την απόστασή της από την Αθήνα απαγορευτική.

 

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Γεωγραφία & Κλίμα

Η Λακωνία είναι μια περιοχή ως επί το πλείστον ορεινή, η οποία διατρέχεται από δύο κύριες οροσειρές τον Ταΰγετο, στον οποίο βρίσκεται και η υψηλότερη κορυφή της Πελοποννήσου, και τον Πάρνωνα. Μεταξύ των δύο οροσειρών βρίσκεται η κοιλάδα του ποταμού Ευρώτα και η πρωτεύουσα του νομού Σπάρτη.

Η περιοχή της Μάνης διαφοροποιείται από την υπόλοιπη Λακωνία εξαιτίας του χαρακτηριστικού άνυδρου και άγονου εδάφους της, και των έντονων κλιματολογικών της γνωρισμάτων (ιδιαίτερα τραχιοί χειμώνες και θερμά καλοκαίρια).

Στο νομό Λακωνίας ανήκει και η Ελαφόνησος, ενώ κατά μήκος των παράλιών της βρίσκονται κι άλλα μικρά νησιά, όπως η Καραβόπετρα, τα Πετρόνησια και τα Τρίνησα.

 

Φυσικά Αξιοθέατα

7 οικότοποι της Λακωνίας ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000: τα όρη Γιδοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κορακιά, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και η περιοχή Μονεμβασιάς, η περιοχή Νεάπολης και η νήσος Ελαφόνησος, οι εκβολές του Ευρώτα, η Λαγκάδα Τρύπης, οι υγρότοποι των εκβολών του Ευρώτα, τα όρη της Ανατολικής Λακωνίας και τέλος η Νότια Μάνη.

Κάποια από τα πιο χαρακτηριστικά φυσικά τοπία και αξιοθέατα της Λακωνίας παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω:

 

Σπήλαιο Δυρού: Το σπήλαιο αποτελεί επισκέψιμο χώρο και διαθέτει πλούσιο λιθωματικό διάκοσμο, ενώ διατρέχεται από υπόγειο ποταμό που εκβάλλει στη θάλασσα. Εντός του σπηλαίου έχουν βρεθεί οστά ιπποπόταμων, πανθήρων, υαινών, λιονταριών, ελαφιών και άλλων ζωών.

 

Χερσόνησος Μαλέα: Η χερσόνησος Μαλέα είναι πλούσια σε ιστορία και φυσική ομορφιά.  Στην περιοχή θα βρει κανείς αρχαιολογικά ευρήματα της αρχαίας πόλης των Βοιών στη Νεάπολη αλλά και της βυθισμένης μυκηναϊκής πόλης στο Παυλοπέτρι, όπως και πλήθος βυζαντινών μονών και εκκλησιών. Στο κέντρο της δεσπόζει ο ορεινός όγκος της Κρίθινας, οι απολήξεις του οποίου σχηματίζουν πλήθος όρμων που στο παρελθόν εξυπηρετούσαν ως ορμητήρια πειρατών.

 

Λιμνοθάλασσα Στρογγύλη: Σημαντικός βιότοπος, προέκταση των υγροτόπων του Μάγγανου και του Νερατζιώνα και τμήμα περιοχής του δικτύου Natura 2000. Αποτελεί σταθμό μετανάστευσης πτηνών και σπανίας χλωρίδας, ενώ στην περιοχή φύεται ένα απειλούμενο είδος κέδρου.

  

Υδροβιότοπος Γέρακα: Λιμνοθάλασσα με στενή είσοδο από τη θάλασσα (φιόρδ) που διευρύνεται προς το εσωτερικό της στεριάς, λόγω της ιδιαιτερότητας αυτής αποτελεί διαχρονικά ασφαλές καταφύγιο για τη ναυσιπλοΐα.

 

Ταΰγετος: Η ψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου, με υψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία στα 2.407 μέτρα. Η πλούσια και σπάνια χλωρίδα και πανίδα του αναδεικνύουν τον Ταΰγετο ως ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα στη χώρα μας. Στον Ταΰγετο υπάρχουν επίσης ποίκιλες διαδρομές πεζοπορίας, καθώς και το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4

 

Παραλίες

Όσον αφορά τις παραλίες της περιοχής, 12 παραλίες της Λακωνίας έλαβαν το τιμητικό σύμβολο της Γαλάζιας Σημαίας το 2016:

 

Δήμος Μονεμβασιάς: Νεάπολη, Αρχάγγελος, Πλύτρα/Παχιάμμος, Τηγάνια, Μονεμβασιά, Πορί, Μεγάλη Άμμος

 

Δήμος Ανατολικής Μάνης: Σκουτάρι, Μαυροβούνι 1, Μαυροβούνι 2, Βαθύ, Γύθειο 2/Σελινίτσα

Η Λακωνία αριθμεί όμως πλήθος ακόμα οργανωμένες και ανοργάνωτες παραλίες:

 

Δήμος Ανατολικής Μάνης: Αλύπα, Άμπελο, Κυπάρισσος, Λιμένι, Μαρμάρι, Μέζαπος, Καλόγριας, Ταίναρο

 

Δήμος Ελαφονήσου: Άη Αγλύφτης, Βάρδια, Καλόγερας, Κάτω Νησί, Παραλία της Παναγίας, Κοντογόνι, Λεύκη, Παραλία του Σίμου, Μεγάλο Τηγάνι, Παυλοπέτρι, Πούντα, Φουντιάνικα, Χαμόκυλο

 

Δήμος Ευρώτα: Κοκκινιάς, Πούγκα

 

Δήμος Μονεμβασίας: Αμπελάκια, Βλυχάδα και Μπαλογκέρι, Κάκαβος/Βότσαλο, Κουρκούλα, Κυπαρίσσι, Πορτέλο, Ρισμάρι

 

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

Με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, η Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας αριθμούσε 89.138 κατοίκους το 2011 ή 15,4% του συνόλου της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

 

ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ

Η Λακωνία είναι προσβάσιμη οδικώς, αλλά και ακτοπλοϊκώς, μέσω των λιμανιών της, όπως για παράδειγμα το λιμάνι της Μονεμβασιάς, το οποίο συνδέεται με την Κρήτη και τον Πειραιά.

 

Λιμάνια

Λιμάνι Γυθείου: Το λιμάνι συνδέεται με τα Κύθηρα και την Κρήτη, ενώ διαθέτει και κάποιες θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη. Υπάρχουν σχεδία δημιουργίας νέας μαρίνας 60 θέσεων ελλιμενισμού μέγιστου μήκους 15 μέτρων, ενώ τα έργα αναβάθμισης του λιμανιού τα οποία ολοκληρώθηκαν τον Αύγουστο του 2016 αναμένεται να δώσουν ώθηση στον τουρισμό της ευρύτερης περιοχής.

Η σχετική μελέτη για την αναβάθμιση του λιμένα προβλέπει επέκταση του προσήνεμου μόλου ώστε το συνολικό τελικό μήκος του να ανταποκρίνεται στην ανάγκη κάλυψης των διαστάσεων των πλοίων που αναμένεται να χρησιμοποιήσουν το λιμάνι (κρουαζιερόπλοια μήκους μέχρι 200 μέτρα, καθώς και εμπορικά πλοία μήκους μέχρι 150 μέτρα).

 

Λιμάνι Μονεμβασιάς: Συνδέεται ακτοπλοϊκώς με την Κρήτη και τον Πειραιά, ενώ με τις παρούσες υποδομές υπάρχει χώρος ελλιμενισμού στο λιμάνι για λίγα σκάφη. Η μαρίνα της Μονεμβασιάς παραμένει εδώ και πολλά χρόνια ένα έργο ημιτελές, «παρότι κάθε καλοκαίρι φιλοξενούνται εκατοντάδες τουριστικά σκάφη».

 

Πρόσβαση σε Αεροδρόμια

Στην ίδια τη Λακωνία δεν υπάρχει κάποιο πολιτικό αεροδρόμιο. Το παλιό στρατιωτικό αεροδρόμιο της Σπάρτης, το οποίο βρίσκεται 17 χιλιόμετρα νότια της πόλης, είναι κλειστό εδώ και δεκαετίες, όμως η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας «ΥΠΑ» το έχει κατατάξει στα αεροδρόμια σε «λειτουργία υπό αναστολή», ενώ έχουν ξεκινήσει προσπάθειες για την ενεργοποίησή του ως πολιτικό αεροδρόμιο.

Το κοντινότερο εν λειτουργία αεροδρόμιο είναι αυτό της Καλαμάτας, ενώ η μετατροπή του αεροδρομίου της Τρίπολης από στρατιωτικό σε αεροδρόμιο μικτής χρήσης θα μπορούσε να λειτουργήσει καταλυτικά για την περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη της περιοχής:

 

Αποστάσεις Οικισμών & Πόλεων από τους Πλησιέστερους Αερολιμένες 

(Σε Ώρες Οδήγησης)

  Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Διεθνής Αερολιμένας Καλαμάτας Κρατικός Αερολιμένας Αράξου Στρατιωτικός Αερολιμένας Τρίπολης
Γύθειο 2:59 1:30 3:09 1:21
Ελαφόνησος 4:39 3:10 4:50 3:01
Σκάλα 2:52 1:23 3:02 1:14
Μολάοι 3:14 1:46 3:25 1:36
Σπάρτη 2:22 0:53 2:33 0:44

 

 

ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Οι σημαντικότερες υποδομές υγείας στην Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας έχουν ως εξής:

 

Δήμος Ανατολικής Μάνης: Κέντρο Υγείας Αρεόπολης, Κέντρο Υγείας Γυθείου και 2 Περιφερειακά Ιατρεία

 

Δήμος Ελαφονήσου: Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Ελαφονήσου

 

Δήμος Ευρώτα: Κέντρο Υγείας Βλαχιώτη και 4 Περιφερειακά Ιατρεία

 

Δήμος Μονεμβασίας: Κέντρο Υγείας Νεάπολης, Κέντρο Υγείας Μολάων,

 

Δήμος Σπάρτης: Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, Κέντρο Υγείας Καστορείου

 

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ & ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ

Σημεία Αρχαιολογικού / Ιστορικού Ενδιαφέροντος

 

Κάστρο Μονεμβασιάς: Αρχαιά καστροπολιτεία που άκμασε κατά τα Βυζαντινά χρόνια. Είναι χτισμένη πάνω σε ένα βράχο με μοναδική πρόσβαση από τη στεριά μια στενή λωρίδα γης, από την οποία έλαβε και το όνομά της. Η φυσική αυτή ιδιαιτερότητα την έκανε ιδανικό καταφύγιο κατά τις επιδρομές των βαρβάρων.

 

Μυστράς: Η καλυτέρα σωζόμενη βυζαντινή πολιτεία στην Ελλάδα, με βυζαντινούς ναούς και τοιχογραφίες του 13ου-14ου αιώνα. Σώζεται επίσης αναστηλωμένο το ανάκτορο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Ο Μυστράς είναι Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς UNESCO (1989).

 

Ακρωτήρι Ταίναρο: Το νοτιότερο ακρωτήρι της Βαλκανικής χερσονήσου, με αρχαιά ερείπια από το ναό του Ποσειδώνα, τα οποία ενσωματωθήκαν στο εκκλησάκι των Αγίων Ασωμάτων. Σύμφωνα με τη μυθολογία στο σημείο αυτί κατέβαιναν οι ψυχές στον Άδη (Ψυχοπομπείο) .

 

Μουσεία: Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης, Αρχαιολογική Συλλογή Μονεμβάσιας, Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης, Αρχαιολογικό Μουσείο Μυστρά́, Μουσείο Νεολιθικού Πολιτισμού Δυρού.

 

Άλλα σημεία ενδιαφέροντος: Τάφος Λεωνίδα, Κάστρο Γεράκι, Κάστρο Πασσαβά, Αρχαίο Θέατρο Σπάρτης, Θολωτός Τάφος Βαφειού, Ιερό Αθηνάς.

 

Σημεία Θρησκευτικού Ενδιαφέροντος 

Κάβο Μαλιάς: Στην χερσόνησο του Μαλέα υπάρχουν όπως αναφέραμε και παραπάνω πολλές βυζαντινές εκκλησιές και μοναστήρια.

 

Ναοί: Παναγία Οδηγήτρια, Άγιοι Θεόδωροι, Αγία Σοφία Μονεμβασιάς, Αγία Σοφία Μυστρά, Άγιος Γεώργιος Γερακιού.

 

Μονές: Γόλας, Παντάνασσας, Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος, Περίβλεπτος Παναγιάς Ζερμπίτσης, Μυρτιδιώτισσα.

 

Άλλα Σημεία Ενδιαφέροντος

Παραδοσιακοί οικισμοί: Βάθεια, Οίτιλο, Γεράκι.

Άλλα σημεία ενδιαφέροντος: Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης, Βοτανικό́ και Γεωλογικό Μουσείο Ταϋγέτου, Μουσείο Ελίας.

 

Πολιτιστικές Εκδηλώσεις

Σπάρταθλον: Ιστορικός υπερμαραθώνιος που λαμβάνει χώρα στο τέλος Σεπτεμβρίου στην Ελλάδα, με κατάληξη την Σπάρτη, αναβιώνοντας τα βήματα του Φειδιππίδη, ενός αρχαίου Αθηναίου δρομέα μεγάλων αποστάσεων, ο οποίος εστάλη στη Σπάρτη πριν από τη μάχη του Μαραθώνα για να ζητήσει βοήθεια στον πόλεμο με τους Πέρσες. Πρόκειται για έναν εκ των πιο δύσκολων αγώνων υπεραποστάσεων παγκοσμίως, ο οποίος συγκεντρώνει κάθε χρόνο μεγάλο ενδιαφέρον, λόγω του ιστορικού του υπόβαθρου.

 

Γιορτή Κάστανου στην Άρνα: Ετήσιο φθινοπωρινό φεστιβάλ στον Ταΰγετο με επίκεντρο τη συγκομιδή κάστανων, τα οποία μεταξύ άλλων ψήνονται «στο μεγαλύτερο  τηγάνι που υπάρχει στην Ελλάδα».

 

Άλλες εκδηλώσεις: Πανηγύρι Μυστρά , Γιορτή Ελιάς & Λαδιού, Πολιτιστικό Καλοκαίρι.

 

Στοιχεία Διεθνούς Αναγνωρισιμότητας

Η Λακωνία θα μπορούσε να επωφεληθεί από το ισχυρό brand name της Σπάρτης διεθνώς: ταινίες, graphic novels, παιχνίδια στον υπολογιστή, όλα γύρω από την ιδέα του αρχαίου Σπαρτιάτη πολεμιστή, του Λεωνίδα και των 300. Η δημιουργία θεματικού ιστορικού πάρκου που θα παρουσίαζε στοιχεία της ζωής των Σπαρτιατών της αρχαιότητας θα μπορούσε για παράδειγμα να είναι ένας δημιουργικός τρόπος αξιοποίησης του ήδη υπάρχοντος ενδιαφέροντος και της υφιστάμενης αναγνωσιμότητας του ονόματος «Σπάρτη»,  ενώ θα μπορούσε να συνδεθεί και με τον τομέα του αθλητισμού.

Παράλληλα, δεδομένου ότι ο Μεσαίωνας και οι χαρακτηριστικές καστροπολιτείες του αποτελούν συχνό θέμα για έργα τόσο της μικρής όσο και της μεγάλης οθόνης, τα κάστρα της Λακωνίας θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να αποτελέσουν ιδεατές τοποθεσίες για την κινηματογράφηση σκηνών τέτοιου είδους ταινιών ή τηλεοπτικών σειρών διεθνούς παραγωγής.

 

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Ξενοδοχειακές Μονάδες & Λοιπά Καταλύματα

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ξενοδοχείων στη Λακωνία παρατηρείται στο δυτικό άκρο της Περιφερειακής Ενότητας, στην Αρεόπολη και το Γύθειο, και στο ανατολικό άκρο, στην καστροπολιτεία Μονεμβασιά.

Το 2014 υπήρχαν 139 καταγεγραμμένα ξενοδοχεία, η κατανομή των οποίων ανά κατηγορία παρουσιάζεται παρακάτω:

Η πλειονότητα των ξενοδοχείων ανήκε στην κατηγορία 3 αστέρων, αντιπροσωπεύοντας ένα ποσοστό ύψους 45% του συνόλου, ενώ το 2011 λειτούργησε το πρώτο ξενοδοχείο 5 αστέρων της περιοχής (Kinsterna Hotel). 1 περίπου στα 5 ξενοδοχεία της Λακωνίας ανήκε στην υψηλότερη κατηγορία των 4 ή 5 αστέρων το 2014. Σημαντική αύξηση από το 2005 στο 2014 παρουσίασε η κατηγορία ξενοδοχείων 3 αστέρων (75%). Στην περιοχή καταγράφονται επίσης 186 μονάδες ενοικιαζόμενων δωματίων, με μέσο όρο τα 6 δωμάτια ανά μονάδα.

 

Τουριστική Περίοδος

Η κύρια τουριστική περίοδος στη Λακωνία εκτείνεται από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, με τον Αύγουστο να είναι ο πιο δημοφιλής μήνας, τόσο από πλευράς αφίξεων όσο και διάρκειας παραμονής (με μέσο όρο παραμονής από 2,3 έως 2,6 νύχτες).

 

Επισκέπτες

Με βάση στοιχεία από το 2013 για την προέλευση των τουριστών που επισκέφθηκαν την περιοχή, ο κύριος όγκος αυτών που διανυκτέρευσαν στη Λακωνία ήταν Έλληνες, σε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (76%).

Όσον αφορά τους ξένους τουρίστες, η κύρια αγορά το 2012, σε σύνολο 20.000 αφίξεων ήταν αυτή των Γάλλων, η μέση διάρκεια παραμονής των οποίων εμφανίζει αυξητική τάση, όπως άλλωστε και αυτή των Γερμανών, Ιταλών και Γερμανών επισκεπτών, οι οποίοι περνούν στη Λακωνία περισσότερες από́ 2 νύχτες κατά μέσο όρο.

 

ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT

Ανάλυση SWOT για την Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας
Ισχυρά Σημεία Αδύναμα Σημεία
Φυσική ομορφιά

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική

Πλούσια ιστορία

Απόσταση από τη Αθήνα

Απόσταση από υπάρχοντα αεροδρόμια

Χαμηλό μορφωτικό επίπεδο – η Λακωνία έχει το χαμηλότερο ποσοστό πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Περιφέρεια Πελοποννήσου (10,3%)

Ευκαιρίες Απειλές
Αναβάθμιση αεροδρομίου Καλαμάτας

Αθλητικός τουρισμός με επίκεντρο τη Σπάρτη και το Σπάρταθλον

Τουρισμός περιπέτειας με επίκεντρο τα μονοπάτια του Ταϋγέτου

Μεγάλη διεθνής αναγνωρισιμότητα του ονόματος Σπάρτη (ταινίες, βιντεοπαιχνίδια κ.λπ.) και των αρχαίων σπαρτιατών πολεμιστών

Μη βελτίωση της προσβασιμότητας της περιοχής

Γήρανση πληθυσμού – η Λακωνία έχει το δεύτερο υψηλότερο ποσο-στό κατοίκων άνω των 70 ετών στην Περιφέρεια Πελοποννήσου (20,2%)

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close